EYT’lilere indirimli maaş çalışması!

Emeklilikte yaşa takılanlar sorununun çözümünde tartışılan formüllerden biri de yaş koşulu sağlanana kadar indirimli maaş ödenmesi. EYT’lilerin kesinlikle karşı çıktıkları bu yöntemi hayata geçirilmesi mümkün mü? Böyle bir formül uygulanırsa neler olur?

Büyütmek için resme tıklayın

Cumhuriyet gazetesi EYT konusunda kapsamlı bir yazı dizisi yayınladı. Nergis Şimşek imzalı analiz haberde EYT konusunda gündeme getirilen indirimli maaş formülüne ilişkin değerlendirmeler yer aldı: EYT çalışmaları içinde yer aldığı belirtilen alternatiflerden biri de emeklilik yaş koşulu dışında diğer süre ve gün koşulu yerine getirilmiş olmak kaydıyla, yapılacak yasal düzenlemenin yürürlüğe girmesinin ardından bu sigortalılara aylık bağlamak. Ancak bu aylıktan, yaş koşulu yerine gelene kadar belirli oranda indirim yapmak. Emeklilik yaşına ulaşıldığında, aylıktan yapılan indirime son vermek. Bu öneride alternatifler çoğaltılabilir. Emeklilik yaşı tamamlanana kadar emekli aylığına uygulanacak indirimin,

– Tek oran şeklinde uygulanması. Örneğin yüzde 2 veya yüzde 5 gibi,

– Yüksek orandan başlamak üzere, emeklilik yaşının tamamlanmasına kalan süreye göre her yıl oranın azaltılması. Örneğin emeklilik yaşına üç yıl kalan sigortalının, 3. yılda aylığından yüzde 5, ikinci yılda yüzde 3, son yıl yüzde 2 oranında indirim yapılması gibi,

– Statülere göre kademeli yaşlara ilişkin geçici maddelerde, her kademeye göre indirim oranının ayrı olarak belirlenmesi şeklinde alternatifler çoğaltılabilir.

Diğer taraftan bu alternatifi, mevcut aylık bağlama sistemleri ve en düşük emekli aylığı uygulamasıyla birlikte değerlendirmek daha sağlıklı olur.

Bağ-Kur ve SSK sigortalıları açısından, EYT’lilerin sigortalılıkları 8 Eylül 1999 öncesi başladığı için bunların yasal düzenleme sonrası aylık hesaplamaları mutlaka karma sisteme yani üçlü (Gösterge+4447+5510) sisteme göre yapılacak. Devlet memurları için aylık hesabında 5434 sayılı kanun hükümleri uygulanacak.

SSK ve Bağ-Kur sigortalılarına 2008 Ekim sonrası bağlanan aylık tutarları çok düşük olduğundan, bu durumu biraz düzeltmek adına en son yapılan düzenleme ile en düşük emekli maaşı 3 bin 500 TL olarak belirlendi. En düşük emekli aylığını ödemede kural şu: Sigortalının kendi aylığı SGK ödemeler sisteminde bulunuyor. Aylık tutarı arttığında veya azaldığında, düzeltme işlemi sistemde kayıtlı aylık üzerinde yapılıyor. Aylığın sigortalıya ödenmek üzere bankaya gönderilmesinde en düşük emekli maaşı ile karşılaştırılıyor. Yani alt sınır kontrolü yapılıyor. Sigortalının aylık tutarı 3 bin 500 TL’den düşük ise sigortalıya bu tutar ödeniyor.

Diyelim ki hükümet, alternatifler arasında emeklilik yaşının tamamlanmasına kadar emekli aylıklarından indirim yapılması modeline karar verdi ve aylıklardan örneğin “yüzde 5 oranında kesinti yapılsın” dedi. EYT’liye emekli aylığı indirimli olarak hesaplandı ve SGK sistemine sigortalının indirim uygulanan aylığı “kendi aylığı” olarak yüklendi. Sıra bu aylığın ödenmesine geldiğinde indirimli aylık tutarı, en düşük emekli aylığı olan 3 bin 500 TL ile karşılaştırılacak. Karşılaştırma sonucunda indirimli aylığın 3 bin 500 TL’nin altında olması durumunda bankaya emekli adına 3 bin 500 TL’nin gönderilmesi gerekiyor.

Genel olarak primleri asgari ücret üzerinden ödenen ve aylık bağlama işlemleri karma sistemlere göre yapılan sigortalılara çok düşük tutarlarda aylık bağlandığı biliniyor. SSK ve Bağ-Kur sigortalıları açısından bu aylıklar Tablo 9’da gösterilmiştir.

Buna göre, genellikle asgari kazanç üzerinden çalışan EYT’lilere indirimli bağlanacak aylık tutarları, her halükârda en düşük emekli maaşı olan 3 bin 500 TL’nin altında olacak. Bu durumda ilk soru:

“Hükümet bu indirimi sigortalıların gerçek aylıkları üzerinden mi yoksa 3 bin 500 TL olan alt sınır aylığı üzerinden mi yapacak?” Eğer sigortalının kendi aylığı üzerinden yapacaksa bu durum EYT’lilerin büyük bölümü için hiç sorun olmayacak. Onlar indirimin farkında bile olmayıp alt sınır aylığını almaya devam edecekler. Ancak aylıklardan yapılan indirim, bağlanan aylık yerine ödenen aylık (alt sınır aylığı) üzerinden yapılacaksa (ki büyük ihtimalle maliyetler yönünden böyle bir çalışma yapılıyor olsa gerek) en düşük emekli aylığı da etkisini kaybedecek demektir.

Bu durumda, emekli aylık tutarlarının düşük hesaplanması nedeniyle alt sınır aylığı uygulanan ülkemizde, EYT’liler için emeklilik yaş hadleri tamamlanana kadar aylıklardan indirim yapılması modeli çok uygun görünmemekte.

# EKONOMİ İLE İLİŞKİLİ:
# GÜNDEM İLE İLİŞKİLİ:

17 Ağu 2022 - 14:34 - Yaşam

Muhabir  Cihan Kayalı

Son bir ayda memuralimlari.net sitesinde 98.181 gösterim gerçekleşti.


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Memur Alımları Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Memur Alımları hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA), Anka Haber Ajansı (ANKA) tarafından servis edilen tüm haberler Memur Alımları editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Memur Alımları değil haberi geçen ajanstır.